MENACHEM

Rondom 10 wijdde vorige week zaterdag een uitzending aan de gebeurtenissen in Apeldoorn. Daarop kreeg de redactie veel e-mails van mensen die zichzelf herkenden in Karst T. “Mijn telefoon gaat nooit, mijn huisbel gaat één keer per jaar voor de cv-monteur. Verder is er niets in mijn leven”, “Ik praat bijna nooit, ik ken mijn eigen stem niet meer, in een winkel groet ik wel mensen achter de kassa, dan schrik ik van mijn eigen stem”, mailde een 68-jarige vrouw aan Rondom 10.



Als je dit leest denk ik vaak, mensen zoeken troost, maar de vraag is, kunnen we nog wel troosten, of zijn we het verleerd?
Bij deze ernstige gebeurtenissen zoeken we troost in het massale, hoe goed bedoeld ook. Je zag het in Apeldoorn, de mensen zochten elkaar op bij de rampplek, zochten massaal troost bij elkaar, warmte, je verhaal kwijt kunnen aan een trooster. Maar zijn we nog in staat om de stem te horen van die eenzame vrouw, waar de deurbel maar één keer per jaar gaat.
Troost bieden, mij schiet een prachtig Hebreeuws woord te binnen, Menachem, het betekent “Trooster”. Want dat was de klacht in het boek Klaagliederen, namelijk dat er in Jeruzalem geen trooster was. Toen ook al? Ja, toen ook al. Prediker zegt, Er is niets nieuws onder de zon. Weet je wat nou zo prachtig doorklinkt in dat woord Menachem? Troost gaat verder dan vrede op aarde. De troost gaat ook nog verder dan de gerechtigheid, recht doen aan de ander. Troost gaat ook nog verder dan het mededogen.
Troost veronderstelt een relatie met de persoon die men gaat troosten. Vrede kan nog gebracht worden over een land; de koning van de vrede. In de tijd van koning Salomo was er vrede in Israël. Dat betekende nog niet dat iedereen een persoonlijke relatie had met Salomo. En in de dagen van David was er gerechtigheid. En er zijn koningen geweest, die mededogen hebben gehad met hun land en met hun onderdanen, maar toch konden ze niet iedereen troosten. Ook in de dagen van de beste koningen was er nog wel verdriet en waren er misschien ook nog wel mensen, die tussen de wal en het schip waren geraakt. Zelfs Davids eigen zoon Absalom kon maar moeilijk op het spreekuur van zijn vader terecht.
Dus troost gaat verder, troost veronderstelt een relatie. Gerechtigheid en sjalom kunnen een volk betreffen, een geheel. Alleen een persoon kan worden getroost. En er is een oude Joodse wijsheid die zegt:
“Vrede komt niet tot stand in een wereld zonder troost”.

Als het leger van God daar bij Bethlehem heeft gezongen: “Vrede op aarde”, dan hebben ze daarmee ook ontsloten, dat de vertroosting op de aarde zou komen, de vertroosting van Israël, de vertroosting voor alle mensen.