DEEL 1
deel1 deel2 deel3 deel4 deel5 deel6 deel7

Bijbelstudie..._________door P.A.Slagter

Jona
Typologie in de Bijbel.


Het woord "duif" is in de grondtekst een bekend woord voor ons, namelijk: Jona. Jona, zo wordt het geschreven. In de grondtekst, de tekst waarin de bijbel geïnspireerd is, Hebreeuws, komt daar een H achter. JONAH. Oftewel het Hebreeuwse HE, de vijfde letter van het Hebreeuwse alfabet. Dus de naam "Jonah" eindigt op die "HEE" en die "HEE" die staat dan eigenlijk voor een uitgang. Deze naam, Jonah, heeft een uitgang namelijk de "HEE". Daarom betekent Jonah: duif. Dat wil zeggen; een vrouwelijke duif. Want Jonah, dat eindigend op een HEE, maakt het woord als zodanig vrouwelijk. Die vrouwelijke duif wordt vooral bezongen in het boek Hooglied.
We zullen ook ontdekken dat het woord "Jonah", wat zijn vrouwelijke vorm betreft vooral ook betrekking heeft op het volk van Israël.

Hooglied is eigenlijk een beurtzang tussen bruid en bruidegom. Je kunt dat natuurlijk in historische context plaatsen; in de tijd van Salomo die zijn bruid bezingt. Maar, en dat is natuurlijk met veel meer schriftplaatsen het geval, het heeft ook heel duidelijk een profetische/ typologische betekenis in verband met het volk van Israël.
Als het gaat om bruidegom en bruid dan weten wij inmiddels dat er in de bijbel over Israël gesproken wordt als over een bruid c.q. een vrouw. Dat heeft alles te maken met het verbond dat de Here met Israël gesloten heeft, want dat kun je o.a. ook een huwelijksverbond noemen.
Over het algemeen wordt dit het oude verbond, het verbond der wet genoemd. Dat verbond (Exodus 19), dat de Here met Israël gesloten heeft, die heeft eigenlijk twee kanten.

Enerzijds is dat een zogenaamd feodaal verbond d.w.z.. dat er sprake is van een verhouding tussen de Heer en zijn knecht, waarbij God uiteraard de Heer is en Israël de knecht.
Er zijn dan ook profetieën die spreken over de knecht des Heren die voor een groot deel toepasbaar zijn op het volk van Israël in de bijbel. Dat is de ene kant van het verbond.

Aan de andere kant kun je het ook met een gerust hart een huwelijksverbond noemen.
Hierin komt vooral de liefdesrelatie tot uitdrukking. Want de bruidegom (of de Heer) van dat verbond is God zelf, en de bruid (of de vrouw) van dat verbond is Israël. In Jeremia staat bijvoorbeeld dat de Here zegt dat Hij met Israël getrouwd is.

Dat klinkt natuurlijk raar als wij het hebben over een heel volk.
Maar dat volk wordt dikwijls vergeleken met 'één lichaam', met een persoon. Dat is op meerdere plaatsen zo.
Bij de verbondssluiting bijvoorbeeld, wanneer Mozes de woorden van God overbrengt aan Israël, dan staat daar:(Exodus 19) "Zij antwoorden èènparig alles wat de Here gesproken heeft zullen wij doen". Dat "èènparig" daar staat eigenlijk letterlijk: als èèn man. Met andere woorden: "als één persoon". Het is net alsof er één persoon aan het woord was.

In Jesaja 1 wordt eigenlijk een ziek lichaam beschreven. Met wonden op het hoofd en lichaam enz. Daar wordt weer één persoon voorgesteld als aanduiding van Israël. In het boek Exodus, wordt Israël door de Here God bijv.:"Mijn zoon", genoemd. "De eerst geborene die ik geroepen heb uit Egypte".
Dus op zich is dat niet vreemd wat daar in de bijbel staat. Zo wordt Israël gezien als de vrouw van de Here in het kader van dat verbond en er wordt ook op allerlei plaatsen in de bijbel gesproken over die verhouding man/vrouw.

Nu heft het dat eerste aspect van Heer en knecht niet op. Want ten diepste is het zo dat de vrouw knecht is van de man.
Zo simpel is dat.
Je kunt het natuurlijk heel netjes zeggen met de woorden van Genesis 3 dat de vrouw aan de man als een hulp aan zijn zijde gesteld is, maar het komt feitelijk op het zelfde neer.
Het feit dat de vrouw een knecht is van de man wil niet zeggen dat die man voortdurend, van dag tot dag met een deegroller achter zijn vrouw aan moet om haar de kop in te slaan, want zulks heeft God ook met Israël niet gedaan.
Het is wel leuk dat als vrouwen wat feministisch zijn aangelegd ze natuurlijk gelijk steigeren als je dit soort dingen zegt maar zo werkt het feitelijk wel: de vrouw is het knechtje van de man. Maar om de zusters toch enigszins tegemoet te komen zegt de bijbel ook, in de Korintebrief, dat de vrouw de heerlijkheid is van de man. Dat verzacht dan weer een heleboel.

Waar het om gaat is, dat in het kader van dat verbond, Israël gezien wordt als de vrouw.
Als het in het boek Hooglied gaat om een beurtzang tussen bruidegom en bruid dan heeft dat heel duidelijk te maken met de relatie die er is tussen de Here en Israël.
. Zo vindt je bijv. in hoofdstuk 2 : 8 (daar is de bruid aan het woord) :"Hoor mijn geliefde". Nu, het woord geliefde..., het Hebreeuwse David. De naam David betekend 'geliefde' en dan weet je ongeveer al wat er bedoeld wordt. Als het gaat om de geliefde: herinner u wat God zei: "Deze is mijn Zoon, de geliefde, in wie ik mijn welbehagen heb".

Hoor - mijn geliefde!
Zie, daar komt hij,
Springend over de bergen,
Het is dus dichterlijke taal, dat u dat even goed vasthoudt.
Het is niet zomaar een technisch verslag van wat er gebeurt.
Huppelend over de heuvelen.
Mijn geliefde als een gazel
of het jong van een hert.
Zie, hij staat achter onze muur,
Kijkend door de vensters,
Spiedend door de traliën.
Mijn geliefde gaat tot mij spreken:
Hou even vast dus dat je in deze woorden, in het verborgene/ typologisch, weer die verhouding tussen de Here en Israël terug kunt vinden.
Mijn geliefde gaat tot mij spreken:
Sta toch op, mijn liefste,
Sta op! Komen die woorden u bekent voor?
Waar leest u die tamelijk veel?
In de evangeliën!
De Here Jezus die tegen een lamme zegt: "Sta op en wandel".
Elke verlamde die genezen wordt,trouwens dat geldt voor alle genezingen in de evangeliën die de Here Jezus doet, zijn allemaal tekenen van de heerlijkheid van Christus. Maar ook van de situatie waar in het volk zich feitelijk bevind. De blind geborene staat model als beeld, als type, van het volk van Israël. De overspelige vrouw is feitelijk een type van Israël.
Want Israël is als vrouw van de Here overspelig geworden, het is namelijk andere goden achter na gaan lopen en heeft hoererij gepleegd, heeft overspel gepleegd. Allemaal termen die ik niet verzin maar die in de boeken van de profeten staan geschreven. Als de Here Jezus zegt: "Sta op", en later Petrus ook, "in de naam van de Here Jezus zeg ik u "Sta op en wandel", dan is dat allemaal een beeld, een voorafschaduwing van wat het volk van Israël in de toekomst daadwerkelijk zal overkomen; namelijk dat het zal opstaan. Dat kan Israël niet in eigen kracht.
Net zomin als dat u en ik in eigen kracht kunnen opstaan of zijn opgestaan in Christus maar dat is iets wat door Gods woord tot stand komt. De Here Jezus spreekt en zegt: "Sta op". Denk ook aan Lazarus bijvoorbeeld, ook een geweldig beeld van de kracht van het woord van de Heer. "Lazarus kom uit", maar die dode Lazarus was weer een beeld van het feitelijk dode Israël, en er is maar één manier waarop Israël tot leven kan komen…dat is door het woord van Christus, door het woord van God. "Kom uit Lazarus!", en Lazarus kwam uit. Zo heeft het evangelie ook onze harten mogen bereiken. De roepstem van God in het evangelie is niet anders dan dat de Heer zegt : Sta op!, want we zijn namelijk van nature dode zondaren.
Zoals Paulus zegt in de Efeziërsbrief hoofdstuk 2, dat we dood zijn vanwege onze zonden en misdaden = oude vertaling, in de nieuwe vertaling staat: overtreding. Dat is de toestand waar in een mens zich van nature bevindt. Een doods toestand.
De mens draagt een doodskleed vanwege de zonde. "Allen hebben gezondigd en derven de heerlijkheid Gods".
Het evangelie laat zien dat er leven is. Dat er nieuw leven mogelijk is doordat de Here Jezus Christus gestorven is en opgestaan. Het woord van het evangelie, het woord uwer behoudenis (zoals Paulus daarover spreekt) is het woord dat in ons leven gestalte gekregen heeft door dat we het evangelie gehoord en vervolgens geloofden in de Here Jezus Christus waar door we nu mogen zeggen (en dat is een rijkdom)"Ik ben met Christus gekruisigd, gestorven, en ik ben ook met Hem opgestaan tot nieuw leven. "Christus heeft gesproken gezegd :"Peter Slagter, Sta op". Nu ben ik een nieuwe schepping in die opstanding. Dat is geweldig.
Die boodschap is niet zomaar iets voor mij persoonlijk of voor iemand individueel maar dat is een universele boodschap van de Heer door de hele bijbel heen.

Als het gaat om de beurtzang van bruidegom en bruid denk dan in je achterhoofd aan de verhouding tussen de Heer en Israël…wat God met Israël in de toekomst zal doen. Want de situatie van Israël in de eindtijd ook wordt weergegeven in de bijbel met een doodstoestand. Bijvoorbeeld Ezechiël 37, dat dal met die dorre doodsbeenderen. Pas als God gaat spreken komen die beenderen in beweging en die voegen zich aanéén. Er komt vlees en een huid over en zo ontstaat daar, volgens de beschrijving van het woord, een levend lichaam namelijk: Israël, dat opstaat uit de dood.
Dat zijn geweldige dingen.
Dan lees ik hier:
"Mijn geliefde gaat tot mij spreken:
, Sta toch op, mijn liefste,
mijn schone, en kom!
Dat woord schone dat is de vertaling van het Hebreeuwse Jave, even vast houden daar kom ik straks nog op terug.
"Want zie de winter is gekomen"
Waar staat de winter voor?
Voor de dood. In de herfst vallen de bladeren af, de natuur kleurt zich bloedrood. Winter betekent kale takken. Er groeit niets = de dood. Hier staat de winter is voorbij. Vandaar dat de Heer zegt: Sta op. Opstanding. Dat betekent dat de dood voorbij is.
Want opstanding is natuurlijk opstaan uit de dood.
De regen is over, verdwenen.
De bloemen vertonen zich op het veld.
Nieuw leven. Met alle heerlijkheid van dien.
De zangtijd is aangebroken.
En het gekir van de tortel wordt gehoord in ons land.
De vijgenboom laat zijn vroege vrucht zwellen,
Let op de vijgenboom en al de bomen, want de bomen die in de bijbel beschreven zijn, zijn allemaal een type van het volk Israël. De vijgenboom, de wijnstok, de granaat appelboom, de palmboom, olijfboom enz. Het zijn allemaal bomen die op een bepaalde manier een type zijn van Israël. In een bepaald aspect.
Nu staat hier: "De vijgenboom laat zijn vroege vrucht zwellen". Dat is de eerste vrucht die komt nadat de winter geweest is en dat slaat dus op het uitbotten van de vijgenboom.
en de wijnstokken in bloei geven geur.
Leg Jesaja 5 er naast en dan zult u ontdekken dat Juda de wijngaard genoemd wordt, en de wijnstokken zijn de mannen van Juda. Dus die staan wel degelijk voor mensen. De wijnstok als zodanig, de vijgenboom en andere soorten van bomen staan voor het volk van Israël.
Sta op, kom, mijn liefste, mijn schone, kom!
Mijn duif in de rotskloof.(JONA )
In de schuilhoek van de bergwand, Laat mij uw gedaante zien,
laat mij uw stem horen, want zoet is uw stem
en uw gedaante is bekoorlijk.
Vangt ons de vossen, de kleine vossen,
, die de wijngaarden verderven, nu onze wijngaarden in bloei staan.
Mijn geliefde is van mij en ik ben van hem,
Die temidden der leliën weidt,
Enz.
Een geweldige beschrijving eigenlijk aangaande het lot van Israël in de toekomst. 'Lot' is in dit verband wel heel positief bedoeld. Geen noodlot maar een lot uit de loterij zou ik haast zeggen. Gods plan met Israël komt tot vervulling en in dit liefdeslied, deze beurtzang komt dat al tot uitdrukking.
Zo vindt je in het boek Hooglied veel meer teksten en zie je dat er gesproken wordt over "de geliefde" en "mijn liefste". In dat verband wordt er ook over de duif gesproken.
(einde deel 1)

deel1 deel2 deel3 deel4 deel5 deel6 deel7 Deze bijbelstudieserie is een
weergave van een reeks bijbelstudies 'typologie in de bijbel'
gehouden op de woensdagavonden binnen onze gemeente.